Δευτέρα, 19 Νοεμβρίου 2018, 19:52:57

Εγγραφή           Αποθήκευση  

ΑρχικήNewsletter | Site Map | Επικοινωνία

 

Αθήνα:   30°C 
Βρίσκεστε εδώ: Αρχική arrow ΕΙΔΗΣΕΙΣ arrow Barron's arrow Υποτίμηση ευρώ και μεταρρυθμίσεις στην αγορά εργασίας θα σώσουν την ευρωζώνη
Υποτίμηση ευρώ και μεταρρυθμίσεις στην αγορά εργασίας θα σώσουν την ευρωζώνη
Πηγή: Express.gr
Του Randall W. Forshyth

 

 

ΤΟ τελευταίο διάστημα τα διεθνή ΜΜΕ ασχολήθηκαν εκτενώς με δύο θέματα που αφορούσαν την ευρωζώνη. Το ένα ήταν οι εκλογές στην Ελλάδα και το δεύτερο η σύνοδος κορυφής της ΕΕ στα τέλη Ιουνίου. Στα «ψιλά» όμως πέρασε ένα εξίσου σημαντικό θέμα: Ο αεροναυπηγικός όμιλος Airbus, ο βασικός ανταγωνιστής της Boeing και ένας από τους μεγαλύτερους ομίλους της Ευρώπης, ανακοίνωσε ότι δημιουργεί την πρώτη μονάδα παραγωγής του στις ΗΠΑ.

Η παραπάνω είδηση αποτελεί την τέλεια και απτή απόδειξη των τεράστιων προβλημάτων που αντιμετωπίζει η ευρωζώνη. Η Airbus, ακολουθώντας το παράδειγμα των BMW και Mercedes-Benz, στρέφεται στις ΗΠΑ για έναν και μόνο απλό λόγο. Επί αμερικανικού εδάφους μπορεί να βρει άρτια εξειδικευμένο αλλά και ταυτόχρονα λιγότερο ακριβό εργατικό δυναμικό, κάτι το οποίο δεν μπορεί να βρει στη Γηραιά Ήπειρο.

Αυτά είναι ακριβώς τα στοιχεία που η Ευρώπη –στην οποία η ανεργία έχει φθάσει στο υψηλότερο επίπεδο από τη δεκαετία του ‘30– δεν διαθέτει. Η θεραπεία για τα ελλείμματα είναι να επιστρέψει η ανάπτυξη. Και ο ευκολότερος τρόπος να επιτύχεις ανάπτυξη είναι μέσω της χρήσης ειδικής νομισματικής πολιτικής.

Ένα φθηνότερο ευρώ –σε απόλυτη ισοτιμία 1 προς 1 με το δολάριο– θα μπορούσε να βελτιώσει την ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης, να τερματίσει την κρίση χρέους και να σώσει την ευρωζώνη. 'Αλλωστε, δούλεψε στο παρελθόν κατά τη διάρκεια της τελευταίας 10ετίας. Η ισοτιμία μεταξύ των δύο νομισμάτων πλησιάζει τα παραπάνω επίπεδα, καθώς το ευρώ βρίσκεται αυτή τη στιγμή κοντά στα 1,22 δολάρια από 1,60 δολάρια που ήταν το 2008. Μετά από δύο χρόνια σκληρών περικοπών και «haircuts» στα κρατικά ομόλογα, πιθανώς η μόνη λύση για την ευρωζώνη είναι η αποσταθεροποίηση του ευρώ.

Πέραν πάσης αμφιβολίας η υποτίμηση του ευρώ είναι μία πολύ καλύτερη λύση από τη διάλυση της ευρωζώνης. Αυτή την άποψη εξέφρασε σε πρόσφατο άρθρο του το γερμανικό περιοδικό Spiegel. Σύμφωνα με το περιοδικό, σε περίπτωση διάλυσης της ευρωζώνης «όλη η Ευρώπη θα βούλιαζε σε βαθιά ύφεση. Οι κυβερνήσεις, αντιμέτωπες με την ανάγκη αύξησης του δανεισμού τους και μάλιστα με υψηλά επιτόκια, θα είχαν δύο εναλλακτικές λύσεις: α. κατακόρυφη αύξηση των φόρων και β. επιβολή σκληρών μέτρων λιτότητας για τους πολίτες τους».

Αυτή ακριβώς η πολύ γλαφυρή εικόνα των συνεπειών ανάγκασε τους Ευρωπαίους αρχηγούς να καταλήξουν σε ένα είδος συμβιβασμού στην τελευταία σύνοδο κορυφής. Αποφάσισαν ότι μετά τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (European Financial Stability Facility – EFSF) θα ακολουθήσει ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Σταθεροποίησης (European Stability Mechanism – ESM), στον οποίο δόθηκε η δυνατότητα να παράσχει απευθείας δάνεια στις ισπανικές τράπεζες.

Ουσιαστικά όμως μόνο η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) και ο Μάριο Ντράγκι έχουν την ικανότητα να τυπώνουν ευρώ και να αγοράζουν ομόλογα χωρών όπως οι Ισπανία και Ιταλία. Για να το πράξουν εκ νέου θα χρειαστεί μία ακόμη κατάρρευση των αγορών. Όταν συμβεί –και είναι βέβαιο ότι θα συμβεί– καλό θα ήταν οι επενδυτές (είτε Ευρωπαίοι είτε μη Ευρωπαίοι) να σπεύσουν να αγοράσουν ευρωπαϊκές μετοχές.

Η ιδέα του να τυπώσεις νέο χρήμα ακούγεται «αδιανόητη» σε αρκετούς Ευρωπαίους πολιτικούς αλλά και στην ίδια την ΕΚΤ. 'Αλλωστε η τράπεζα –σε αντίθεση με τη Fed– έχει μόνο μία «εντολή»: να διατηρεί σταθερό τον πληθωρισμό. Αντίθετα, η Fed έχει διπλή εντολή: σταθερός πληθωρισμός αλλά και στήριξη της αγοράς εργασίας.

Οι Ευρωπαίοι αποφάσισαν ότι ο καλύτερος τρόπος για να εξέλθουν από την κρίση Ελλάδα, Ιρλανδία και Πορτογαλία είναι η επιβολή προγραμμάτων σκληρών περικοπών αλλά και η πραγματοποίηση μεταρρυθμίσεων σε αρκετούς τομείς, και κυρίως στον εργασιακό. Μεταρρυθμίσεις που εάν δεν προέκυπτε η κρίση μάλλον δεν θα γίνονταν ποτέ. Σύμφωνα, όμως, με τον Richard Koo, οικονομολόγο του Nomura Research Institute, καλό θα ήταν οι Ευρωπαίοι να παραδειγματιστούν από την Ιαπωνία και τις δύο 10ετίες οικονομικής στασιμότητας που αντιμετώπισε. Η Ευρώπη υποφέρει από έναν συνδυασμό δύο ασθενειών: διαβήτης και πνευμονία. Το να επιβάλλεις μία «υγιεινή διατροφή» (βλέπε λιτότητα) μπορεί να είναι η καλύτερη λύση για τη θεραπεία του διαβήτη, αλλά μάλλον θα επιβαρύνει την… πνευμονία.

Οι Γερμανοί υποστηρίζουν ότι όταν το 2003 αποφάσισαν να λάβουν μέτρα λιτότητας και περιορισμού των δαπανών, τα κατάφεραν και μετέτρεψαν τη χώρα τους σε έναν οικονομικό γίγαντα. Αυτό, όμως, που δεν μας λένε είναι ότι τότε –το 2003– είχαν τη στήριξη ενός ισχυρού ευρώ, το οποίο ήταν κάτι παραπάνω από ανταγωνιστικό έναντι των άλλων νομισμάτων, και κυρίως του δολαρίου.

Ο Koo υποστηρίζει ότι οι μεταρρυθμίσεις στην αγορά εργασίας και στον τομέα της υγείας που προώθησε το 2003 ο τότε Γερμανός καγκελάριος Gerhard Schroeder πέτυχαν καθώς είχε και τη στήριξη της νομισματικής πολιτικής που ακολουθούσε τότε η ΕΚΤ.

Τι χρειάζεται τώρα η Ευρώπη; Μία πολιτική ισχυρότερης στήριξης από την ΕΚΤ, με στόχο την υποχώρηση των μακροπρόθεσμων επιτοκίων για τα υπερχρεωμένα κράτη, ιδιαίτερα Ισπανία και Ιταλία, και κυρίως υποτίμηση του ευρώ στα επίπεδα της απόλυτης ισοτιμίας με το δολάριο.

Η Γερμανίδα καγκελάριος 'Αγκελα Μέρκελ υποστηρίζει ότι οι δομικές μεταρρυθμίσεις στις προβληματικές χώρες είναι απολύτως απαραίτητες και ότι η υπερπληθώρα φθηνού χρήματος ήταν αυτή που προκάλεσε το πρόβλημα. Είναι φανερό ότι οι Ευρωπαίοι ηγέτες θέλουν να χρησιμοποιήσουν την τρέχουσα κρίση προκειμένου να προωθήσουν μεταρρυθμίσεις οι οποίες εάν δεν υπήρχε η κρίση δεν θα πραγματοποιούνταν ποτέ.

Από την άλλη πλευρά η Τράπεζα Διεθνών Διακανονισμών (BIS) προειδοποίησε σε πρόσφατη έκθεσή της ότι οι κεντρικές τράπεζες της υφηλίου δεν έχουν πλέον άλλα «πυρομαχικά» για να στηρίξουν τις οικονομίες. Τα βασικά επιτόκια είτε είναι στο 0% είτε βρίσκονται πολύ κοντά σε αυτό και η διεύρυνση των ισολογισμών των κεντρικών τραπεζών με τις αγορές πάσης φύσεως κρατικών χρεογράφων προκαλεί παράπλευρες απώλειες, με μία από τις σημαντικότερες να είναι η ενίσχυση των πληθωριστικών πιέσεων στις αναδυόμενες αγορές.

Υπάρχουν, πάντως, αρκετές αμφιβολίες εάν η συνδυασμένη «ιατρική αγωγή» λιτότητας και μεταρρυθμίσεων θα φέρει τα επιθυμητά αποτελέσματα. Αν και υπάρχουν ενδείξεις βελτίωσης, όπως τονίζει η Bank Credit Analyst (BCA) «χρειάζονται τουλάχιστον 30 χρόνια προκειμένου το χάσμα ανταγωνιστικότητας μεταξύ Ελλάδας και Γερμανίας να καλυφθεί». Προκειμένου να μειωθεί ο παραπάνω χρόνος θα πρέπει η Γερμανία να αποδεχθεί υψηλότερο πληθωρισμό στην ευρωζώνη. «Οι Γερμανοί δηλώνουν ότι δεν θα ανεχθούν υψηλότερο πληθωρισμό. Όμως η κατάρρευση του ευρώ θα έχει πολύ χειρότερα αποτελέσματα», τονίζεται στην έκθεση της BCA.

Στη ρίζα των προβλημάτων βρίσκεται απλά το γεγονός ότι υπάρχει ένα κοινό νόμισμα. Εάν υπήρχε η δυνατότητα ευέλικτης συναλλαγματικής πολιτικής τότε οι οικονομίες θα μπορούσαν να αντιμετωπίσουν τον πληθωρισμό και ταυτόχρονα να ενισχύσουν την παραγωγικότητά τους. Αντίθετα, οι σταθερές συναλλαγματικές ισοτιμίες προκαλούν μία «εσωτερική υποτίμηση», στην οποία οι πολίτες καλούνται να «σφίξουν και άλλο το ζωνάρι». Όμως τις περισσότερες φορές η λιτότητα δεν τα πάει και πολύ καλά με τη δημοκρατία.

Οι σταθερές συναλλαγματικές ισοτιμίες υποτίθεται ότι θα «συμμόρφωναν» χώρες όπως οι Ελλάδα, Πορτογαλία και Ιρλανδία και θα τις ανάγκαζαν να εφαρμόσουν απαρέγκλιτα τα προγράμματα λιτότητας που τους επιβλήθηκαν. Την περασμένη εβδομάδα ο Ισπανός πρωθυπουργός Μαριάνο Ραχόι ανακοίνωσε μία σειρά επώδυνων μέτρων αξίας 65 δισ. ευρώ. Τα μέτρα έγιναν δεκτά με ενθουσιασμό από την Κομισιόν, αλλά οι Ισπανοί πολίτες δεν χάρηκαν και τόσο πολύ. Την ώρα που ο κ. Ραχόι τα ανακοίνωνε από τα έδρανα της ισπανικής βουλής, οι πολίτες έριχναν πέτρες και έσπαγαν βιτρίνες. Οι αστυνομικοί απαντούσαν με χρήση ελαστικών σφαιρών. Με αυτό τον τρόπο συνήθως «εφαρμόζεται» η λιτότητα στους δρόμους των ευρωπαϊκών πόλεων….

Χαλαρότερη νομισματική πολιτική από την ΕΚΤ θα προκαλούσε αύξηση του πληθωρισμού στη Γερμανία αλλά θα ανακούφιζε τις προβληματικές χώρες του Νότου.

«Εάν η ΕΚΤ χρησιμοποιήσει μία πολιτική η οποία θα οδηγήσει τον μέσο πληθωρισμό στην ευρωζώνη κοντά ή άνω του 2% (το όριο που η ίδια έχει θέσει), αυτό θα μεταφραζόταν σε πληθωρισμό 3% έως 4% στις ισχυρές οικονομίες αλλά μηδενικό πληθωρισμό στις προβληματικές. Με άλλα λόγια με αυτό τον τρόπο η ΕΚΤ θα μπορούσε να βοηθήσει χώρες όπως οι Ισπανία και Ιταλία να ανταγωνιστούν επί ίσοις όροις χώρες όπως οι Γερμανία και Ολλανδία, ενώ ταυτόχρονα η ανταγωνιστικότητά τους θα ενισχυόταν ακόμη περισσότερο με τις χώρες εκτός ευρωζώνης», υποστηρίζει ο Sebastian Mallaby, ειδικός επί θεμάτων διεθνούς οικονομίας στο Council of Foreign Relations. Το μεγάλο πρόβλημα, προσθέτει από την πλευρά του ο Mark Haefele, επικεφαλής επενδύσεων της UBS, είναι ότι ενώ το κόστος εργασίας στην Ισπανία ενισχύθηκε κατά 50% και στην Ιταλία κατά 35% στο διάστημα 2000-2009, στη Γερμανία η αντίστοιχη αύξηση έφθασε στο 18%. Θα χρειαστούν 10 χρόνια προκειμένου Ισπανία και Ιταλία να «κλείσουν» αυτό το χάσμα με τη Γερμανία.

Η επιστροφή στο πρόγραμμα απευθείας αγοράς κρατικού χρέους από την ΕΚΤ θα βοηθούσε ακόμη περισσότερο στην επίλυση της κρίσης. Η ΕΚΤ το έπραξε για κάποιο διάστημα μέσω του προγράμματος Security Markets Program (SPM), αλλά σταμάτησε. Προτίμησε να «ρίξει» στις τράπεζες το ποσό του 1 τρισ. ευρώ μέσω δημοπρασιών. Αυτή, πάντως, η επιλογή δεν βοήθησε στην επίλυση ή έστω στη χαλάρωση της κρίσης.

Όσο για τον ESM, όλοι γνωρίζουν ότι διαθέτει κεφάλαια ύψους 500 δισ. ευρώ. Εξ αυτών τα 100 δισ. θα δοθούν στις ισπανικές τράπεζες. Για τα υπόλοιπα κανείς δεν γνωρίζει τι θα γίνουν.

Μία πολύ καλή λύση θα ήταν ο ESM να μετατραπεί σε τράπεζα. Έτσι θα μπορούσε να δανείζεται –με πολύ χαμηλό επιτόκιο– από την ΕΚΤ και να εκδίδει ο ίδιος ομόλογα τα οποία η ΕΚΤ θα μπορούσε να αγοράσει ως εγγυήσεις. Με αυτό τον τρόπο ο ESM θα είχε ανεξάντλητα κεφάλαια ώστε να στηρίξει απευθείας χώρες και όχι το χρηματοπιστωτικό σύστημα.

Παράλληλα, μία ακόμη λύση –αν και οι Γερμανοί δεν θέλουν ούτε να την ακούσουν– είναι η έκδοση ευρωομολόγων. Όμως οι Γερμανοί τονίζουν ότι δεν θα δεχθούν «αμοιβαιοποίηση» του χρέους εάν δεν υπάρχει και «κοινή» εποπτεία για όλους σε δημοσιονομικό επίπεδο.

Οι Ευρωπαίοι, τελικά, καλό θα ήταν να αποφασίσουν ότι μόνο η υποτίμηση του ευρώ και η διαμόρφωσή του σε απόλυτη ισοτιμία με το δολάριο θα λύσει το πρόβλημα. Εάν δεν το καταλάβουν τη «μετανάστευση» της Airbus –ή έστω μέρος των δραστηριοτήτων της– στις ΗΠΑ θα ακολουθήσουν και άλλες εταιρίες-σύμβολα της Γηραιάς Ηπείρου…



 

     
 

Εδραιώνεται η πιθανότητα να ανέλθει η τιμή του χρυσού στα 1.950 δολάρια εντός του 2012
BARRON's: Δέκα μετοχές «υπόσχονται» πολύ υψηλά κέρδη το 2012
Η επένδυση σε μετοχές αποτελεί την καλύτερη κερδοφόρα επιλογή για το επόμενο δωδεκάμηνο
Η κρίση δημιούργησε τις καλύτερες επενδυτικές ευκαιρίες των τελευταίων 50 ετών στη Wall Street
«Ράλι» πετρελαίου έως τα 150 δολάρια εντός του 2012
 
     
     
  Ειδήσεις Τιμές Μετοχών  

Αναζήτηση

 
   

Σύμβολο μετοχής

Αναζήτηση συμβόλου

   

 

Ειδήσεις     Αγορές     Υπηρεσίες     Χρηστικά     Express Yourself     Επικοινωνία     Site Map

Προσωπικά Δεδομένα      Ταυτότητα Site      Όροι Χρήσης      Διαφημιστείτε      Η άποψή σας

Web Design & Web Development
Ελληνική Εταιρεία Διαδικτύου