|
|
 |
|
|
|
|
|
Οι μεγαλύτερες κρίσεις στις αγορές της υφηλίου
|
|
|
|
|
|
|
12/10/08-07:00
 ΟI χρηματιστηριακές κρίσεις, όπως αυτή που βιώνουν σήμερα οι επενδυτές σε κάθε γωνιά του πλανήτη, δεν αποτελούν φαινόμενο της εποχής μας ή έστω του αιώνα μας. Από το 1901 έως και σήμερα κατά κύριο λόγο –αλλά όχι μόνο– η αμερικανική αγορά έχει βρεθεί αντιμέτωπη με κάθετη πτώση των αποτιμήσεων των μετοχών, «άτακτη» φυγή από πάσης φύσεως επενδύσεις και επικράτηση σχεδόν απόλυτου πανικού. Το ανησυχητικό για όλους έγκειται στο γεγονός ότι κάθε χρηματιστηριακή κρίση συνοδεύτηκε από κάθετη υποχώρηση των ρυθμών οικονομικών ανάπτυξης, ευρύτερη στενότητα και ενίοτε οδυνηρές επιπτώσεις στην καθημερινή ζωή των πολιτών.
Γουώλ Στρητ 1901-03: -46%
Η αμερικανική αγορά διανύει περίοδο έντονης αναταραχής, την οποία πυροδοτεί αφενός η δολοφονία του προέδρου των ΗΠΑ Γουίλιαμ Μακ Κίνλεϊ το 1901, που συνέβαλε στην αποσταθεροποίηση του πολιτικού σκηνικού, και αφετέρου μία παρατεταμένη ξηρασία στα τέλη του ίδιου έτους. Ο συνδυασμός των δύο γεγονότων απομάκρυνε τους επενδυτές από τη χρηματιστηριακή αγορά προκαλώντας την πρώτη ουσιαστικά μεγάλη κρίση στην ιστορία της. Στο σημείο αυτό αξίζει να σημειωθεί ότι έναν χρόνο πριν, το 1900, ο Μακ Κίνλεϊ είχε υπογράψει νόμο με τον οποίο συνέδεε την αξία του αμερικανικού δολαρίου με την αξία του χρυσού.
Γουώλ Στρητ 1906-07: -48%
Οι αγορές κλονίζονται μετά τις δηλώσεις, που μεταφράστηκαν ως απειλή, του Αμερικανού προέδρου Θίοντορ Ρούσβελτ για αντιμετώπιση των μονοπωλιακών καταστάσεων που υπήρχαν στη βιομηχανία και κυρίως στους σιδηροδρόμους, γεγονός που οδηγεί σε έντονες αντιδράσεις με αποτέλεσμα μακροχρόνιες απεργιακές κινητοποιήσεις. Στο σημείο αυτό αξίζει να αναφερθεί ότι ο Ρεπουμπλικανός Θίοντορ Ρούσβελτ υιοθέτησε στις αρχές του αιώνα προοδευτικούς νόμους για την αντιμετώπιση των υπερβολών των πλουτοκρατών.
Γουώλ Στρητ 1919-21: -46%
Οι φόβοι για «υπερθέρμανση» της αυτοκινητοβιομηχανίας, καθώς το αυτοκίνητο έγινε προσιτό στις μάζες, σε συνδυασμό με την πτώση των πωλήσεων του κλάδου που καλλιέργησε την εσφαλμένη, όπως αποδείχθηκε στην πορεία, ιδέα ότι η ιδιοκτησία αυτοκινήτου είχε φθάσει σε σημείο κορεσμού, είκοσι χρόνια μετά την ανακάλυψή του, οδήγησαν σε υποχώρηση την αμερικανική κεφαλαιαγορά.
Γουώλ Στρητ 1929-32: -89%
Το Kραχ στη Wall Street το 1929, η "Μαύρη Πέμπτη" όπως έμεινε στην ιστορία, ήταν το γεγονός που οδήγησε την αμερικανική και παγκόσμια οικονομία σε μία πρωτοφανή κρίση, που κατέληξε στην ύφεση της δεκαετίας του 1930. Μετά το κερδοσκοπικό ράλι στα τέλη της δεκαετίας του 1920, που οφειλόταν εν μέρει στην ανάδειξη νέων τεχνολογιών όπως το ραδιόφωνο και η αυτοκινητοβιομηχανία, η Wall Street έκλεισε την Πέμπτη 24 Οκτωβρίου του 1929 με απώλειες 13%. Παρά τις προσπάθειες των αρχών να σταθεροποιήσουν την αγορά, το 1932 η Wall Street είχε χάσει πλέον το 90% της αξίας της.
Ο δείκτης Dow Jones χρειάστηκε 25 χρόνια για να επιστρέψει στα επίπεδα του 1929. Οι επιπτώσεις για την πραγματική οικονομία ήταν τεράστιες, καθώς οι Αμερικανοί είχαν επενδύσει τεράστια ποσά στο χρηματιστήριο, με αποτέλεσμα να χάσουν τα λεφτά τους εκατομμύρια οικογένειες της μεσαίας τάξης. Μέσα σε τρία χρόνια, το ΑΕΠ των ΗΠΑ είχε μειωθεί κατά το ήμισυ, ένας στους τρεις Αμερικανούς ήταν άνεργος, ενώ οι τράπεζες κατέβασαν ρολά τον Μάρτιο του 1933. Τ
α προβλήματα επιδεινώθηκαν από τις κακές αποφάσεις των αρχών (η Fed αύξησε αντί να μειώσει τα επιτόκια για να προστατέψει το δολάριο, ενώ η κυβέρνηση αύξησε τους δασμούς και διατηρούσε δημοσιονομικά πλεονάσματα αντί να "ζεστάνει" την οικονομία με δημόσιο χρήμα). Η αμερικανική οικονομία χρειάστηκε μία δεκαετία για να συνέλθει, με τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο να λειτουργεί λυτρωτικά, καθώς οι τεράστιες στρατιωτικές δαπάνες εκμηδένισαν την ανεργία και εκτόξευσαν την ανάπτυξη.
Γουώλ Στρητ 1937-38: -49%
Τη μεγάλη αυτή πτώση στις χρηματιστηριακές αγορές προκάλεσαν η παρατεταμένη οικονομική ύφεση και οι αμφιβολίες για την αποτελεσματικότητα του νέου οικονομικού και κοινωνικού προγράμματος του Φραγκλίνου Ρούσβελτ, του περίφημου New Deal, για την αντιμετώπισή της. Το νέο δόγμα περιλαμβάνει τρεις πολιτικές-στόχους: την ανακούφιση του πληθυσμού μέσω της αύξησης της απασχόλησης, την ανάκαμψη και τη μεταρρύθμιση. Στην πραγματικότητα πρόκειται για ένα κοινωνικό συμβόλαιο που στηρίχθηκε στη συμμαχία των Δημοκρατικών, των συνδικάτων, των αγροτών και των μειονοτήτων.
Λονδίνο 1973-74: -73%
Η χρηματιστηριακή αγορά του Λονδίνου βρίσκεται σε «ελεύθερη πτώση» υποχωρώντας κατά 73% την περίοδο από το 1973 έως το 1974, εξαιτίας της πετρελαϊκής κρίσης, των απεργιών των ανθρακωρύχων και της κυβερνητικής κρίσης. Το 1973 εκδηλώνεται η πρώτη ενεργειακή κρίση όταν η τιμή του πετρελαίου πενταπλασιάστηκε μέσα σε μικρό χρονικό διάστημα. Διαπιστώνεται η άμεση σχέση της ενεργειακής πολιτικής και της εθνικής ανεξαρτησίας μιας χώρας, αλλά και συνειδητοποιείται το γενικότερο πρόβλημα του εξαντλήσιμου των ενεργειακών αποθεμάτων. Εξαγγέλλονται προγράμματα εξοικονόμησης ενέργειας και αναζητούνται άλλες ενεργειακές πηγές.
Χονγκ Κονγκ 1997-98: -64%
Την κάθετη πτώση των μετοχών του Xρηματιστηρίου του Χονγκ Κονγκ προκάλεσε η μαζική έξοδος των επενδυτών από τις αναδυόμενες ασιατικές αγορές, καθώς και η υπερτιμημένη χρηματιστηριακή αγορά του ίδιου του Χονγκ Κονγκ. Η κρίση ξεκίνησε με την υποτίμηση του ταϊλανδέζικου νομίσματος τον Ιούλιο του 1997 και προκάλεσε αλυσιδωτές αντιδράσεις στις υπόλοιπες αγορές της Aπω Ανατολής, μεταξύ των οποίων της Μαλαισίας, των Φιλιππίνων και της Ινδονησίας, με κορύφωση την κατάρρευση του Xρηματιστηρίου του Χονγκ Κονγκ.
Ιαπωνία 1990-2003: -79%
Το «σπάσιμο» της φούσκας στην αγορά κατοικίας και μετοχών μετατράπηκε σε «εφιάλτη» αποπληθωριστικών πιέσεων προκαλώντας πιστωτική κρίση. Η Ιαπωνία δαπάνησε σχεδόν 440 δισ. δολάρια σε χρήματα φορολογουμένων –το μεγαλύτερο ποσό μεταξύ 1998 και 2003– με στόχο την προστασία των καταθετών, την απορρόφηση επισφαλών στοιχείων ενεργητικού στις προβληματικές τράπεζες και την ενίσχυση κεφαλαίου σε άλλους χρηματοοικονομικούς οργανισμούς.
Nasdaq, ΗΠΑ 2000-2002: -82%
Η τεχνολογική φούσκα οδήγησε τον χρηματιστηριακό δείκτη Nasdaq της Γουώλ Στρητ σε «ελεύθερη πτώση», καθώς στη διάρκεια της διετίας υποχώρησε κατά 82% χάνοντας σχεδόν 6 τρισ. δολ. της κεφαλαιοποίησής του. Η αμερικανική οικονομία προσγειώθηκε απότομα, οι επενδύσεις "πάγωσαν", ενώ τα χτυπήματα της 11ης Σεπτεμβρίου έδωσαν τη χαριστική βολή. Χάρη στην έγκαιρη παρέμβαση της Fed όμως, η οποία με διαδοχικές μειώσεις κατά τη διάρκεια του 2001 μείωσε τα επιτόκια από το 6,25% στο 1%, η μεγαλύτερη οικονομία του πλανήτη μπόρεσε να σταθεί ξανά στα πόδια της.
Λονδίνο 2000-2003: -52%
Η κεφαλαιαγορά του Λονδίνου υποχώρησε κατά 52% την περίοδο από το 2000 έως το 2003, καθώς οι επενδυτές βρέθηκαν αντιμέτωποι με τις επιπτώσεις από την κατάρρευση του κλάδου τεχνολογίας. Οι επενδυτές έσπευδαν μαζικά να τοποθετήσουν κεφάλαια σε εταιρίες Διαδικτύου μολονότι οι περισσότερες από αυτές δεν ήταν καν κερδοφόρες. Η φρενίτιδα των dot.com φούσκωσε τους χρηματιστηριακούς δείκτες που στη συνέχεια κατακρημνίστηκαν, προκαλώντας ένα από τα μεγαλύτερα σοκ στις αγορές. Οι μετοχές του Διαδικτύου έφτασαν να αξίζουν ένα τρισ. δολάρια, κάτι που θύμιζε τη «φούσκα των σιδηροδρόμων» του 19ου αιώνα.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
